خشایارشاه، فرزند داریوش بزرگ و آتوسا، در حدود سال 486 پیش از میلاد پس از مرگ پدرش به عنوان پنجمین شاه پادشاهی هخامنشیان بر تخت سلطنت نشست. وی از شخصیتهای برجسته تاریخ باستان است که حکمرانی او در دوران طلایی امپراتوری هخامنشی قرار داشت.
علیرغم دستاوردهای نظامی و عمرانی، دوران پادشاهی خشایارشاه با مشکلات داخلی و شورشهای متعدد همراه بود. پس از به تخت نشستن خشایارشاه، وی متوجه شد که مصر، که یکی از ساتراپیهای امپراتوری هخامنشی بود، علیه حکومت مرکزی شورش کرده است. در اقدامی سریع و قاطع، خشایارشا شخصاً فرماندهی کارزار نظامی برای بازگرداندن نظم و استقرار دوباره قدرت هخامنشیان در مصر را به عهده گرفت.
وی با استفاده از مهارتهای نظامی و سیاستمداریاش، نه تنها توانست شورشها را در مصر فرونشاند، بلکه با تقویت حضور نظامی و ایجاد تغییراتی در مدیریت محلی، اطمینان حاصل کرد که این ساتراپی بار دیگر تحت کنترل محکم امپراتوری قرار گیرد. برای تثبیت قدرت خود در مصر، خشایارشاه مقدار زیادی از زمین و ثروت را به معابد و رهبران دینی اختصاص داد تا موقعیت خود را به عنوان فرمانروای مشروع تقویت کند.
اقدامات خشایارشاه
داریوش در سال های پایانی حکومت خود، به قصد انتقام از یونانیان به دلیل حمله به سارد و آتش کشیدن آن به یونان حمله کرد و این حادثه به عنوان بخشی از “شورش یونانیهای ایونیا” شناخته میشود که از سال 499 تا 493 پیش از میلاد رخ داد و به عنوان نقطه آغازین جنگهای گرکو-پرسی شناخته میشود.
در پی این حوادث، داریوش عملیات نظامی گستردهای را آغاز کرد تا کنترل هخامنشی بر شهرهای یونانی در ساحل غربی آسیای کوچک را بازیابی و قدرت خود را به یونانیها نشان دهد. او ابتدا به سازماندهی ارتش و نیروی دریایی خود پرداخت و سپس به فرماندهی کارزارهای نظامی روی آورد که در نهایت به نبرد ماراتن در سال 490 پیش از میلاد انجامید.
در نبرد ماراتن، نیروهای هخامنشی با سپاهی از شهرهای مختلف یونان روبرو شدند. این نبرد، که در ساحل شرقی اتیکا در نزدیکی شهر آتن اتفاق افتاد، نشان دهنده قدرت نظامی هخامنشی بود، اما به طرز شگفتانگیزی با پیروزی یونانیها پایان یافت. این شکست برای داریوش بسیار ناامیدکننده بود و او را مصممتر از پیش کرد تا اقدامات بیشتری را برای تحت فرمان درآوردن یونان انجام دهد. با این حال، داریوش قبل از اینکه بتواند حمله دیگری را ترتیب دهد، در سال 486 پیش از میلاد درگذشت و پسرش خشایارشاه پیگیری این کارزارها را در دوران سلطنت خود به عهده گرفت.
بعد از مرگ داریوش فرزند او خشایارشاه راه پدر را ادامه داد و با سپاهی عظیم به یونان حمله کرد تا برای انتقام و تحکیم قدرت امپراتوری هخامنشی، قدم خود را محکم کند. این حمله مقدمهای بر جنگهای گرکو-پرسی بود که یکی از معروفترین فصول تاریخ باستان را رقم زد.
خشایارشاه، با برنامهریزی دقیق و مهیا کردن یکی از بزرگترین نیروهای نظامی که جهان باستان به خود دیده بود، به سوی یونان حرکت کرد. او نیروهایی از تمام نقاط امپراتوری هخامنشی، از جمله نواحی دورافتاده تا نخبگان پارسی، جمعآوری کرد. در سال 480 پیش از میلاد، خشایارشاه نبرد ترموپیل معروف را به رهبری خود وارد کرد که در آن لئونیداس، پادشاه اسپارت و 300 سپاهی او در مقابل ارتش هخامنشی ایستادگی کردند. علیرغم شجاعت فراوان اسپارتیها و متحدانشان، نیروهای خشایارشاه در نهایت توانستند از این گذرگاه عبور کنند.
فرمانده شجاع سپاه خشایارشاه
یکی از فرماندهان نیروی زمینی خشایارشاه در نبرد ترموپیل “تیگران” نام داشت.او فرمانده سپاه خشایارشاه در نیروی زمینی بود.
پس از آن که نیروی دریایی به دلیل وزش بادهای تند نتوانست کاری از پیش ببرد، گردان اول نیروی زمینی سپاه خشایارشاه با رهبری تیگران وارد تنگه شدند و بعد از رشادت و درگیری های سخت و گروهی نیروها آنها توانستند با حمله گروهی بر دشمنان غالب شوند و پیروز این میدان شوند.
در میانه نبرد به فرمانده سپاه ،تیگران، خبر می رسد که از همسر دوم خود صاحب فرزند پسر شده است و او نیز به پاس همیاری و تلاش های یارانش در این نبرد پیروزی بخش نام “تیمراد” را که به معنی گروه برنده می باشد را بر روی فرزند خود گذاشت.تا بعد از سال ها تمام ان او رشادت های جنگ ترموپیل را به خاطر آور.
جمع بندی
دوره هخامنشی در ایران، یک دوره طلایی برای تاریخ ایرانیان سراسر ایران است.اقدامات بسیاری در این دوره انجام گرفته.از معماری های باشکوه گرفته تا نبرد های بدون خونریزی.یکی از مهم ترین این اقدامات جنگ ترمپیل است که به یاد این جنگ هم فیلمی ساخته شده به اسم فیلم 300 که بیشتر از اسپارت ها طرفداری میکند تا سپاه خشایار شاه.
و یکی از مهم ترین پیروزی های نبرد ترموپیل، جنگ تیمراد است که برگرفته از نام یکی از پسران تیگران میباشد.
